หน้าแรก › เส้นทางเดินทัพ › ศึกเขางู ราชบุรี ทัพที่ 2 จากทวาย › เขางู

เขางู ราชบุรี จุดที่ทัพไทยตีทัพหน้าของพม่าแตกในสงครามเก้าทัพ

เขางูเป็นกลุ่มเขาหินปูนห่างเมืองราชบุรีไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 8 กิโลเมตร ในสงครามเก้าทัพ ทัพหน้าของทัพที่ 2 จากทวายราว 3,000 คนเข้ามาตั้งค่ายที่นี่ โดยที่แม่ทัพไทยผู้รักษาเมืองราชบุรียังไม่รู้ตัว จนทัพของวังหน้าที่ยกลงมาจากลาดหญ้ามาพบและตีแตก

ผาหินปูนสะท้อนเงาในบึงน้ำยามเย็น
อุทยานหินเขางู อำเภอเมืองราชบุรี · ภาพ: Manoonp · CC BY-SA 4.0 ผ่าน Wikimedia Commons

เกิดอะไรขึ้นที่นี่

ปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2329จุดที่ 4 จาก 5

กองหน้าของพม่าตั้งค่ายอยู่ที่เชิงเขางูโดยที่ทัพรักษาเมืองราชบุรียังไม่รู้ตัว และส่งคนเข้ามาเก็บมะพร้าวกับผลไม้ในสวนไปเป็นเสบียง

สมรภูมิหลักของศึกนี้
กับใคร
กองหน้าของทัพที่ 2 ราว 3,000 คน ภายใต้เจ้าเมืองทวาย
ที่ไหน
เชิงเขางู ห่างเมืองราชบุรีราว 8 กิโลเมตร
อย่างไร
ทัพบกของพระยากลาโหมราชเสนาและพระยาจ่าแสนยากร ซึ่งเพิ่งชนะมาจากลาดหญ้า เดินลงมาพบค่ายพม่าจึงเข้าตีทันที รบกันถึงขั้นตะลุมบอน
ผล
ค่ายพม่าแตก ทัพไทยได้เชลยและอาวุธ แล้วไล่ตามต่อไปถึงด่านเจ้าขว้าว

ดูทั้งเส้นทางบนแผนที่ →

ความประมาทที่เกือบเสียเมือง

เจ้าพระยาธรรมาธิกรณ์กับพระยายมราชคุมทัพ 5,000 คนรักษาเมืองราชบุรี คอยป้องกันทางลำเลียงของทัพที่ลาดหญ้า แต่ไม่ได้ส่งกองออกลาดตระเวนให้ไกลพอ ทัพหน้าของพม่าจึงเข้ามาตั้งค่ายที่เขางูได้ และส่งคนเข้ามาเก็บมะพร้าวและผลไม้ในสวนแขวงเมืองราชบุรีไปเป็นเสบียง

หลังชนะที่ลาดหญ้า วังหน้าให้พระยากลาโหมราชเสนากับพระยาจ่าแสนยากรยกทัพบกลงมาทางราชบุรี มาพบค่ายพม่าที่เขางูจึงเข้าตี รบกันถึงขั้นตะลุมบอน ค่ายพม่าแตก ทัพไทยไล่ตามไปจนถึงด่านเจ้าขว้าว ทัพหลังของพม่าที่ด่านก็แตกไปด้วย

แม่ทัพทั้งสองที่รักษาเมืองราชบุรีถูกลงโทษ วังหน้าทูลขอให้ประหาร แต่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงขอชีวิตไว้เพราะมีความชอบเก่า จึงถูกถอดจากตำแหน่ง โกนผมเป็นสามแฉก และแห่ประจานรอบค่าย

ที่นี่วันนี้

ปัจจุบันคืออุทยานหินเขางู เดิมเป็นเหมืองหิน ต่อมาปรับเป็นสวนสาธารณะ มีบึงน้ำล้อมด้วยผาหินปูน สะพานแขวน และถ้ำฤาษีเขางูซึ่งมีพระพุทธรูปสลักบนผนังถ้ำสมัยทวารวดี เข้าชมได้ทุกวัน

ที่เที่ยวและที่กินใกล้เขางู

ที่เที่ยวใกล้จุดนี้

ที่กินใกล้จุดนี้

นำทางด้วย Google Maps ↗กลับไปแผนที่เส้นทาง

ปรับปรุงล่าสุด 14 พฤศจิกายน 2569